Een openhartig gesprek met Liana Engibarjan over zachtheid, activisme en vrouw zijn in de binnenvaart.
het verhaal
van
Liana Engibarjan
“Zichtbaar blijven zonder jezelf te verharden”
Een sector in beweging, maar niet zonder weerstand
De maritieme sector beweegt. Langzaam, soms schurend, maar onmiskenbaar. Een wereld die decennialang werd gevormd door traditie, hiërarchie en een cultuur waarin hardheid gelijkstond aan vakmanschap. Waar je je plek niet kreeg, maar moest innemen. En waar zichtbaar zijn als vrouw vaak betekende: jezelf aanpassen. Verharden. Stoerder worden dan je eigenlijk bent.
In die beweging zoek ik (Iris van Uden) vrouwen op die het verschil maken. Niet door harder te worden, maar door zichtbaar te blijven in wie ze werkelijk zijn. Vrouwen die voelen waar het wringt, maar ook waar de toekomst ligt. Die niet wegkijken, maar hun stem gebruiken, soms tegen de stroom in.
Deze keer spreek ik Liana Engibarjan. Kapitein in de binnenvaart, al twintig jaar actief in een uitgesproken mannelijke wereld. Ondernemer, moeder en een zichtbare stem in de sector. Een vrouw die haar plek bevocht. Zichzelf onderweg verloor. En opnieuw hervond.
De stille prijs van aanpassen
Wie Liana hoort praten, merkt het meteen: ze ziet scherp wat er gebeurt met vrouwen in haar sector.
“Je ziet het letterlijk,” zegt ze. “Jonge vrouwen die denken dat ze stoer moeten zijn. Nog harder praten. Nog harder worden.” Ze herkent het niet alleen, ze was het. “Ik dacht echt dat dat mijn karakter was. Dat ik zo was.”
Wat mij hierin raakt is, hoe herkenbaar dit patroon is. Niet alleen in de binnenvaart, maar in zoveel mannelijke sectoren. Aanpassen voelt veilig. Jezelf verharden lijkt professioneel. Maar de prijs is vaak onzichtbaar: je raakt verwijderd van wie je werkelijk bent.
In de binnenvaart is die druk extra voelbaar. Traditioneel. Conservatief. En sterk gedreven door ‘zo doen we dat hier’. “Wat veel vrouwen zoeken is erkenning, maar die ga je hier niet krijgen.”
Ze wordt nog regelmatig weggezet als ‘dat vloggertje’, terwijl haar werk juist deuren opent, gesprekken start en een hele sector zichtbaar maakt. En zelfs vandaag de dag gebeurt het nog dat mensen aan boord haar man aanspreken zodra het technisch wordt.
Het laat zien: zichtbaarheid als vrouw betekent niet automatisch erkenning.
Tussen werelden opgegroeid, en daardoor anders leren kijken
Liana’s blik op de wereld is gevormd door beweging. Geboren in Armenië, via Moskou en Estland uiteindelijk terechtgekomen in Rotterdam. Haar vader kunstenaar en campagnevoerder. Haar moeder kunstschrijver. Ze spreekt over een jeugd waarin creativiteit, ideeën en verhalen centraal stonden.
“Dat maakt je wereldwijs, zegt ze. Je kijkt anders. Breder.”
Die gelaagdheid zie je overal terug. In hoe ze spreekt. In hoe ze werkt. In hoe ze creëert. Van eigen gemaakte schilderijen die haar huis vullen, tot content die de sector opent, tot gesprekken waarin ze scherpe verbanden legt. Tot het sleutel aan auto’s samen met haar man.
Misschien is het precies dát wat haar anders maakt in een sector die gewend is aan één manier van kijken.
De kracht en de worsteling van zachtheid
Aan de buitenkant zie je een sterke, harde, directe vrouw. Iemand die haar plek kent en inneemt. Maar daaronder zit iets anders.
“Ik ben eigenlijk de zachtste, liefste persoon die er is. Soms te lief.”
Die zachtheid werd lang gezien als zwakte. Door de omgeving, maar ook door haarzelf. Ze zorgde. Ze gaf. Ze paste zich aan. Vaak ten koste van zichzelf.
Wat hier zichtbaar wordt, is iets essentieels: de kwaliteiten die vrouwen uniek maken in leiderschap: zorg, verbinding, empathie zijn vaak precies de kwaliteiten die ze eerst proberen weg te drukken. Het maakt Liana nu onderscheidend en tot een ware verbindende leider.
Zichtbaarheid vraagt moed en een prijs
Liana kiest ervoor om zichtbaar te zijn. Om zich uit te spreken. Ook als dat schuurt. Ze schaamt zich niet, ook niet als ze het mis heeft.
“Je kunt jezelf onderdrukken, wat ik heel lang heb gedaan. Of je gaat er gewoon voor. En ja, dan maak je fouten, daar leer je van.”
Die houding komt niet uit het niets. Ze was al jong het enige meisje bij de scouting. Geaccepteerd. Opgenomen. Gedragen door dat gevoel van ‘ik hoor hier’.
Maar zichtbaar zijn in een traditionele sector betekent ook: kritiek, weerstand en soms zelfs eenzaamheid. Ze vangt veel op. Meer dan goed voor haar is. En toch blijft ze haar verhaal delen.
Wat mij hierin opvalt: elke sector die verandert, heeft mensen nodig die het ongemak durven dragen. Die het eerste geluid zijn. Niet omdat het makkelijk is, maar omdat het nodig is. En precies daarin vervult Liana een zeer belangrijke rol.
Ze maakt de binnenvaart zichtbaar. Ze kaart problematieken aan. Ze opent gesprekken en is het merk dat uitgenodigd wordt aan tafel. Ze zorgt dat anderen hun verhaal durven delen.
Van bewijsdrang naar eigenaarschap
De eerste stap naar zichtbaarheid was allesbehalve vanzelfsprekend. “Mijn eerste filmpje.. ik dacht echt: wat ben ik aan het doen? Wat gaan mensen hiervan vinden?”
Tot er iets onverwachts gebeurde. Ze werd gezien. Letterlijk. Want Endemol belde dat ze wel iets in haar zagen.
Die erkenning kwam op een moment dat ze zelf nog zoekende was. En gaf haar iets wat veel vrouwen herkennen als een keerpunt: het besef dat je ertoe doet.
Leiderschap, vrouwelijkheid en de kracht van verbinding
Is Liana een rolmodel? Ze denkt van wel. Niet omdat ze alles goed doet, maar omdat ze het vak kent. Omdat ze begrijpt wat er speelt. En vooral omdat ze verbindt.
“Vrouwen zijn betere leiders,” zegt ze. Zonder aarzeling.
Niet als statement. Niet vanuit feministische positie. Maar vanuit ervaring. “Wij luisteren. We voelen. We overzien het geheel.”
Aan boord vormt ze samen met haar man een krachtig duo. Waar zij verbinding brengt, brengt hij duidelijkheid en beslisvaardigheid. “Mijn man wordt gevreesd. Mij respecteren ze. Ik laat ze gehoord voelen”.
En precies daar zit de kracht. Niet vanuit competitie, maar vanuit aanvulling. Wat dit laat zien: leiderschap is geen keuze tussen hard of zacht. Het is de balans daartussen.
Wanneer je jezelf kwijtraakt
Liana begon op haar vijftiende aan boord. In een cultuur waar grappen de norm waren en grenzen vaak onduidelijk. Want plassen in de laarzen van je collega’s? Waarom? Om mee te kunnen in deze cultuur paste ze zich aan. Werd harder. Raakte zichzelf kwijt.
“Ik ben twee jaar depressief geweest. Ik wist niet meer wie ik was.”
Dat moment is pijnlijk, maar tegelijk herkenbaar in veel verhalen die ik hoor. Je denkt dat je moet worden wie de omgeving vraagt. Tot je beseft: dit ben ik niet meer.
Het keerpunt kwam toen een vriend haar de juiste richting wees. Niet door weg te gaan uit de sector, maar door juist terug te keren. Op haar eigen manier. Passend bij wie ze was.
Niet alleen je eigen ruimte innemen, maar die van anderen ook
Wat Liana onderscheidt, is dat ze niet alleen voor zichzelf opstaat, maar ook voor andere vrouwen. Ze kijkt niet weg als het ongemakkelijk wordt. Ze spreekt zich uit. Maakt gedrag bespreekbaar. En confronteert waar nodig. Niet vanuit de aanval, of vanuit een slachtoffer positie, maar vanuit bewustwording.
Zo vertelt ze over situaties waarin opmerkingen worden gemaakt over haar uiterlijk. Of hoe mannen reageren op vrouwen in openbare ruimte. “Ik kan ervoor kiezen om het groot te maken. Maar ik kies er vaker voor om het gesprek aan te gaan. Om het te spiegelen.”
Het gaat haar niet alleen om haar eigen plek. Maar om de vraag: hoe zorgen we dat meer vrouwen zich hier veilig en gezien voelen?
Wanneer mannen langs de kant van het water opmerkingen maken naar een vrouw die langsloopt, spreekt ze hen daarop aan. “Heb je er wel eens over nagedacht hoe zij zich voelt?”
Leiderschap laat zich niet alleen zien in een functie of titel. Maar in gedrag. Niet alleen in je eigen ruimte innemen, maar ook die van een ander beschermen.
Van overleven naar impact
Wat haar reis laat zien, is helder:
- Aanpassen kan je ver brengen, maar ook ver van jezelf af
- Zachtheid is geen zwakte, maar een kracht
- Zichtbaarheid vraagt moed én doorzettingsvermogen
- En echte verandering begint bij mensen die blijven staan, ook als het schuurt.
De weg van fouten maken, vallen en opnieuw beginnen hoort daar ook bij. Het bracht Liana naar dit moment. Naar een muurschildering van 43 meter hoog in Delfzijl. “Dat moment… die trots. We reden ernaartoe, ik deed mijn raam open. En ik kijk en ik denk: is dit een grap?” Het is een voorbeeld voor elke vrouw die haar eigen pad wil kiezen.
Een van haar adviezen blijft hangen: “Zoek vrouwen die verder zijn. Die je helpen. Niet om fouten te voorkomen, maar om fouten te maken die je niet breken.”
Voor vrouwen die twijfelen, heeft Liana een heldere boodschap. “Onderzoek je twijfel. Denk je dat het niet kan? Dan kan je het juist wel. Denk je dat je niet geaccepteerd wordt? Dat snap ik. Maar maak jezelf niet kleiner. Spreek jezelf uit.”
Wat ze daarbij nog elke dag zelf gebruikt. Praat tegen je jongere zelf. Vertel haar hoe ze haar leven mag vormgeven. Bescherm haar. Geef haar ruimte.
Wat mij hierin raakt, is dat twijfel vaak niet betekent dat het niet kan. Maar juist dat je op het punt staat om te groeien.
Een blik vooruit
De binnenvaart verandert. Langzaam. Soms frustrerend traag. Maar er beweegt iets.
Meer vrouwen. Meer zichtbaarheid. Meer gesprekken. Meer veiligheid. En vrouwen die hun verhaal doorgeven aan de volgende generatie. “Deel je verhaal. Niet omdat het perfect is. Maar omdat het echt is.”
Wat mij hierin raakt, is dat verandering niet begint bij systemen of structuren. Het begint bij mensen die besluiten zichzelf niet langer kwijt te raken.
En precies daar begint leiderschap.
Tot slot met dankbaarheid
Lieve Liana, dank voor je eerlijkheid. Voor je kracht én je zachtheid. Voor het delen van een verhaal dat niet alleen van jou is, maar van zoveel vrouwen die werken in werelden waar ze niet vanzelfsprekend ruimte krijgen. Dank voor het vrij maken van de weg, voor het creëren van ruimte en het voeren van het gesprek in de sector.
Jij laat zien dat je niet hoeft te verharden om te blijven staan. Dat je zacht kunt blijven en toch impact kunt maken.